Naturalne ściółki dla zwierząt
Pellet i granulat ze słomy
Biomasa – co to jest, jakie są jej rodzaje i do czego można ją wykorzystać?
Biomasa to jeden z najbardziej wszechstronnych surowców pochodzenia naturalnego. Kojarzy się przede wszystkim z produkcją energii odnawialnej, ale jej zastosowania są znacznie szersze. Z biomasy powstają nie tylko paliwa, lecz także materiały wykorzystywane w rolnictwie, ogrodnictwie i hodowli zwierząt. Doskonałym przykładem jest słoma, z której produkuje się między innymi naturalne ściółki w postaci pelletu i granulatu.
Czym dokładnie jest biomasa? Skąd pochodzi, jakie są jej rodzaje i dlaczego warto wykorzystywać ją nie tylko do celów energetycznych? Przyjrzyjmy się bliżej temu niezwykle wszechstronnemu surowcowi.
Co to jest biomasa? Definicja i pochodzenie
Biomasa to materia organiczna pochodzenia biologicznego, obejmująca między innymi surowce roślinne i zwierzęce oraz ich odpowiednio kwalifikowane pozostałości i odpady.
W praktyce biomasą mogą być zarówno materiały pozyskiwane podczas produkcji rolniczej i leśnej, jak i rośliny uprawiane specjalnie z myślą o późniejszym wykorzystaniu.
Przykłady biomasy spotykamy niemal każdego dnia. Należą do niej między innymi:
słoma pozostająca po zbiorach zbóż,
trociny i zrębki powstające podczas obróbki drewna,
siano i trawy,
łuski słonecznika i innych nasion,
pozostałości roślinne z gospodarstw rolnych,
liście i gałęzie z pielęgnacji terenów zielonych,
niektóre odpady organiczne z przemysłu spożywczego,
wybrane substancje i pozostałości pochodzenia zwierzęcego.
Warto jednak pamiętać, że nie każdy odpad komunalny czy przemysłowy jest biomasą. Do tej kategorii zalicza się jedynie odpowiednią frakcję pochodzenia biologicznego, która ulega biodegradacji.
Biomasa w świetle przepisów Unii Europejskiej
Definicję biomasy zawiera między innymi dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 dotycząca promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych, wraz z późniejszymi zmianami.
W uproszczeniu obejmuje ona biodegradowalne części produktów, odpadów i pozostałości pochodzenia biologicznego, w tym z rolnictwa, leśnictwa, rybołówstwa, akwakultury oraz odpowiednie frakcje odpadów przemysłowych i komunalnych.
Definicja ta ma szczególne znaczenie w energetyce. W codziennym języku pojęcie biomasy bywa jednak używane szerzej, także w kontekście produkcji materiałów użytkowych.
W EVADO interesuje nas przede wszystkim biomasa pochodzenia roślinnego, a zwłaszcza słoma, która dzięki odpowiedniemu przetworzeniu może stać się wartościowym materiałem ściółkowym dla zwierząt.
Rodzaje biomasy – najważniejsze źródła surowców
Biomasę można klasyfikować na różne sposoby. Jednym z najbardziej praktycznych jest podział ze względu na jej pochodzenie.
Biomasa rolnicza – słoma, siano i pozostałości z upraw
Jednym z najważniejszych źródeł biomasy jest rolnictwo.
Podczas uprawy i zbioru roślin powstają znaczne ilości materiałów, które mogą zostać wykorzystane w kolejnych procesach produkcyjnych.
Do biomasy rolniczej zaliczamy między innymi:
słomę pszenną, żytnią, jęczmienną i rzepakową,
siano i trawy,
łodygi oraz pozostałości po zbiorach,
łuski nasion,
kolby i inne pozostałości po uprawie kukurydzy,
wybrane produkty uboczne przetwórstwa rolno-spożywczego.
Szczególnie cennym surowcem jest słoma zbożowa, której zastosowanie wykracza daleko poza tradycyjne wykorzystanie w gospodarstwie.
Słoma może służyć jako materiał ściółkowy, surowiec do produkcji pelletu, składnik kompostu, a w określonych warunkach również paliwo.
To doskonały przykład biomasy, którą można wykorzystać na wiele różnych sposobów.
Biomasa leśna – drewno, kora, zrębki i trociny
Drugą dużą grupę stanowi biomasa pochodząca z leśnictwa i przemysłu drzewnego.
Obejmuje ona zarówno odpowiednio pozyskiwane drewno, jak i niektóre pozostałości z jego przetwarzania.
Najpopularniejsze materiały to:
Trociny – drobne cząstki drewna powstające podczas cięcia, frezowania i szlifowania.
Zrębki – rozdrobnione kawałki drewna i gałęzi, wykorzystywane między innymi do celów energetycznych.
Kora – materiał znajdujący zastosowanie w ogrodnictwie, a po odpowiednim przygotowaniu również w innych branżach.
Wióry drzewne – produkt uboczny obróbki drewna, wykorzystywany między innymi jako materiał ściółkowy.
Jednym z produktów powstających z biomasy drzewnej jest pellet drzewny, który może pełnić funkcję paliwa lub ściółki, zależnie od jakości i przeznaczenia.
Nie każdy pellet opałowy nadaje się jednak dla zwierząt. Produkty ściółkowe powinny pochodzić z czystych, odpowiednio przygotowanych surowców, bez szkodliwych dodatków chemicznych.
Biomasa z roślin uprawianych specjalnie na określone cele
Nie każda biomasa jest odpadem lub pozostałością po innej działalności.
Niektóre rośliny uprawia się celowo, aby pozyskać surowiec do produkcji energii albo innych materiałów.
Przykładami są:
wierzba energetyczna,
miskant olbrzymi,
ślazowiec pensylwański,
niektóre wieloletnie trawy.
Ciekawym przykładem jest miskant olbrzymi, roślina wieloletnia charakteryzująca się wysoką produkcją biomasy.
Po odpowiednim przetworzeniu miskant może służyć nie tylko jako surowiec energetyczny, ale również jako materiał do produkcji ściółek.
Przykładem takiego zastosowania jest pellet z miskanta olbrzymiego dostępny w EVADO.
Biomasa z odpadów organicznych
Kolejnym źródłem biomasy są biodegradowalne pozostałości powstające w gospodarstwach domowych, przemyśle spożywczym i podczas pielęgnacji terenów zielonych.
Mogą to być na przykład liście, skoszona trawa, resztki warzyw i owoców czy wybrane odpady z przetwórstwa żywności.
Takie materiały mogą być wykorzystywane między innymi do kompostowania oraz, w odpowiednich instalacjach, do produkcji biogazu.
Sposób zagospodarowania biomasy zależy od jej składu, jakości oraz obowiązujących wymagań dotyczących danego rodzaju odpadu.
Biomasa ze słomy – naturalny surowiec o wielu zastosowaniach
Słoma jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych materiałów pochodzących z produkcji rolnej.
Przez wiele lat kojarzyła się przede wszystkim ze ścieleniem w budynkach inwentarskich, wykorzystaniem w gospodarstwie i spalaniem w odpowiednich kotłach.
Dziś możliwości jej wykorzystania są znacznie szersze.
Nowoczesne technologie pozwalają rozdrabniać, oczyszczać i zagęszczać słomę, dzięki czemu powstają materiały o właściwościach dostosowanych do konkretnych potrzeb.
Jednym z najciekawszych zastosowań jest produkcja pelletu ściółkowego ze słomy.
Dlaczego właśnie słoma?
Ponieważ jest materiałem pochodzenia roślinnego, dostępnym w rolnictwie i mającym właściwości, które po odpowiednim przetworzeniu można wykorzystać do pochłaniania wilgoci.
Zagęszczenie słomy pozwala również zmniejszyć objętość materiału, co ułatwia transport i magazynowanie.
Od biomasy do pelletu – jak przetwarzana jest słoma?
Aby ze zwykłej słomy powstał pellet, musi ona przejść kilka etapów przygotowania.
Najpierw wybiera się odpowiedni surowiec i kontroluje jego jakość. Następnie słoma jest rozdrabniana, a jej wilgotność dostosowywana do wymagań procesu produkcyjnego.
Tak przygotowany materiał trafia do granulatora, gdzie pod wpływem wysokiego nacisku i podwyższonej temperatury zostaje sprasowany w niewielkie, cylindryczne granulki.
Po schłodzeniu oraz ewentualnym odsianiu drobnych frakcji powstaje gotowy pellet.
Dodatkowe rozkruszenie pelletu umożliwia otrzymanie granulatu ze słomy, czyli materiału o drobniejszej i bardziej miękkiej strukturze.
Obydwie formy mają zastosowanie jako ściółka dla zwierząt, chociaż różnią się sposobem zachowania podczas użytkowania.
Więcej informacji o samym procesie znajdziesz w naszym poradniku „Czym jest pellet? Rodzaje, produkcja i zastosowanie pelletu”.
Biomasa w hodowli zwierząt – nie tylko paliwo, ale przede wszystkim ściółka
Kiedy mówi się o biomasie, najczęściej zwraca się uwagę na możliwość produkcji energii.
Tymczasem w gospodarstwach rolnych biomasa może pełnić równie ważną funkcję użytkową – stanowić podstawę naturalnej ściółki dla zwierząt.
Dobrym przykładem jest słoma pszenna, która po odpowiednim przygotowaniu może być stosowana w stajniach, kurnikach i innych budynkach inwentarskich.
Tradycyjna, długa słoma nadal znajduje szerokie zastosowanie, ale przetworzenie jej w pellet lub granulat pozwala uzyskać nowe właściwości użytkowe.
Pellet ze słomy – naturalna ściółka dla koni i innych zwierząt
Pellet ze słomy jest produkowany z rozdrobnionego i sprasowanego surowca roślinnego.
Jego charakterystyczna struktura pozwala skutecznie pochłaniać wilgoć. W kontakcie z wodą pellet stopniowo traci zwartą formę i tworzy luźniejszą warstwę ściółki.
Do najważniejszych zalet takiego rozwiązania należą:
dobre właściwości chłonne,
wygodne przechowywanie i transport,
możliwość punktowego usuwania zabrudzonej ściółki,
łatwe dozowanie i uzupełnianie podłoża,
naturalne pochodzenie surowca.
Pellet słomiany jest szczególnie interesującą propozycją dla właścicieli stajni, którzy poszukują alternatywy dla tradycyjnej słomy i trocin.
Zobacz pellet ze słomy EVADO – naturalną ściółkę dla zwierząt.
Granulat ze słomy – rozwiązanie dla hodowców drobiu
Kolejnym sposobem wykorzystania biomasy rolniczej jest produkcja granulatu ze słomy, określanego również jako kruszony pellet.
Powstaje on przez mechaniczne rozdrobnienie wcześniej sprasowanego pelletu słomianego.
W efekcie otrzymujemy materiał o drobniejszej strukturze, który łatwo rozprowadza się po podłożu.
Granulat może być szczególnie przydatny w hodowli drobiu, gdzie istotne znaczenie mają chłonność, równomierne pokrycie powierzchni oraz utrzymywanie odpowiedniej wilgotności ściółki.
Jego zastosowanie nie eliminuje potrzeby wentylacji i regularnej kontroli warunków w budynku, ale może ułatwiać codzienne utrzymanie czystości.
Dlaczego warto wykorzystywać biomasę rolniczą?
Wykorzystanie biomasy pochodzącej z rolnictwa wpisuje się w ideę bardziej efektywnego gospodarowania dostępnymi surowcami.
Materiały takie jak słoma mogą otrzymać nowe zastosowania, zamiast być traktowane wyłącznie jako pozostałość po zbiorach.
Warto zwrócić uwagę na kilka korzyści.
Lepsze wykorzystanie surowców rolnych
Słoma jest wartościowym materiałem, który może pełnić różne funkcje w gospodarstwie.
Część słomy powinna pozostać na polu, ponieważ pomaga utrzymywać materię organiczną w glebie. Pozostałą część, zależnie od warunków gospodarstwa, można przeznaczyć do innych zastosowań.
Produkty o praktycznych właściwościach
Przetworzenie biomasy w pellet pozwala uzyskać materiał o bardziej jednorodnej strukturze i większej gęstości nasypowej niż luźna słoma.
Ułatwia to magazynowanie, transport i porcjowanie.
Możliwość wykorzystania w gospodarce obiegu zamkniętego
Biomasa rolnicza może być wykorzystywana w różnych procesach, a niektóre produkty po zakończeniu użytkowania mogą wracać do obiegu biologicznego.
Przykładem jest zużyta ściółka słomiana, którą w odpowiednich warunkach można poddać kompostowaniu.
Należy jednak uwzględnić obecność odchodów zwierzęcych i obowiązujące zasady postępowania z takim materiałem.
Biomasa jako odnawialne źródło energii
Jednym z najbardziej znanych zastosowań biomasy jest produkcja energii.
Do tego celu wykorzystuje się między innymi drewno, słomę, odpowiednie pozostałości roślinne oraz paliwa wytworzone z biomasy.
Najpopularniejsze postacie stałych biopaliw to:
Pellet opałowy – sprasowany granulat produkowany z odpowiednich surowców, na przykład trocin lub słomy.
Brykiet – zagęszczony materiał roślinny w postaci większych kostek lub walców.
Zrębki drzewne – rozdrobnione drewno wykorzystywane w odpowiednio dostosowanych instalacjach.
Słoma opałowa – materiał stosowany w kotłach i instalacjach przeznaczonych do spalania tego surowca.
Biomasa jest zaliczana do odnawialnych źródeł energii, ale nie oznacza to, że jej spalanie pozostaje bez wpływu na środowisko.
Podczas spalania uwalniany jest dwutlenek węgla oraz inne substancje, a rzeczywisty bilans emisji zależy również od uprawy lub pozyskania surowca, transportu, przetwarzania i sposobu użytkowania.
Dlatego tak ważne jest odpowiedzialne gospodarowanie biomasą oraz dobieranie jej zastosowania do właściwości materiału.
Warto pamiętać, że nie każda biomasa musi zostać spalona, aby stanowiła wartościowy surowiec. W wielu przypadkach może znaleźć zastosowanie materiałowe, na przykład w produkcji ściółek dla zwierząt.
Biomasa a środowisko – czy jest ekologiczna?
Naturalne pochodzenie biomasy nie oznacza automatycznie, że każdy produkt z niej wykonany jest całkowicie neutralny dla środowiska.
Znaczenie ma cały cykl życia materiału – od pozyskania surowca, przez produkcję i transport, aż po jego wykorzystanie i zagospodarowanie po zużyciu.
Dobrze zaplanowane wykorzystanie biomasy może jednak pomagać efektywniej gospodarować dostępnymi zasobami.
Przykładem jest produkcja ściółki z odpowiednio pozyskanej słomy.
Surowiec pochodzący z rolnictwa zostaje przetworzony na produkt o konkretnym zastosowaniu, który pomaga utrzymać odpowiednie warunki w hodowli zwierząt.
Co istotne, materiał ten nie musi być wykorzystywany energetycznie. Może służyć jako ściółka, a następnie, przy zachowaniu właściwych zasad, trafić do kompostowania.
To przykład praktycznego wykorzystania biomasy w rolnictwie i hodowli.
Najczęściej zadawane pytania o biomasę (FAQ)
Co to jest biomasa – najprościej mówiąc?
Biomasa to materia pochodzenia biologicznego, najczęściej roślinnego lub zwierzęcego. Obejmuje między innymi drewno, słomę, trawy oraz odpowiednie odpady i pozostałości organiczne. Może być wykorzystywana do produkcji energii lub innych materiałów użytkowych.
Czy słoma jest biomasą?
Tak. Słoma stanowi jeden z najważniejszych przykładów biomasy rolniczej. Powstaje podczas uprawy zbóż i innych roślin. Jest wykorzystywana między innymi jako ściółka, materiał do produkcji pelletu oraz surowiec energetyczny.
Czym różni się biomasa od pelletu?
Biomasa to rodzaj surowca, natomiast pellet jest produktem otrzymywanym w procesie zagęszczania i granulowania odpowiednio przygotowanego materiału. Pellet może powstawać z biomasy, na przykład słomy lub trocin.
Czy biomasa służy wyłącznie do ogrzewania?
Nie. Biomasa znajduje zastosowanie również w rolnictwie, hodowli zwierząt, ogrodnictwie i przemyśle. Ze słomy można produkować między innymi pellet oraz granulat ściółkowy.
Czy pellet ze słomy jest biomasą?
Tak. Pellet ze słomy jest przetworzoną formą biomasy rolniczej. Może być wykorzystywany jako ściółka dla zwierząt, a odpowiednio przygotowane produkty o innych parametrach również jako paliwo.
Czy biomasa jest odnawialna?
Biomasa może być odnawialnym zasobem, jeśli jest pozyskiwana w sposób umożliwiający jej odtwarzanie. Zrównoważony charakter jej wykorzystania zależy między innymi od sposobu gospodarowania surowcem oraz wpływu na glebę i środowisko.
Podsumowanie – biomasa to znacznie więcej niż materiał opałowy
Biomasa jest ważnym surowcem, który znajduje zastosowanie w energetyce, rolnictwie, ogrodnictwie oraz hodowli zwierząt.
Może pochodzić z lasów, pól uprawnych, przemysłu spożywczego lub specjalnie prowadzonych upraw.
Szczególnie interesującą grupę stanowi biomasa rolnicza, w tym słoma, której odpowiednie przetworzenie pozwala uzyskać wartościowe produkty użytkowe.
W EVADO pokazujemy, że biomasa nie musi służyć wyłącznie jako paliwo. Może stać się podstawą naturalnych ściółek, pomagających utrzymywać suche i komfortowe warunki w stajniach, kurnikach oraz innych budynkach inwentarskich.
Poznaj produkty EVADO powstające z surowców pochodzenia roślinnego:
Szukasz naturalnej ściółki dla swojej hodowli? Odwiedź sklep EVADO i poznaj rozwiązania dopasowane do potrzeb Twoich zwierząt.